Ewidencjonowanie środków trwałych, sposoby ustalania wartości początkowej

Zgodnie z art. 22d ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podatnik ma obowiązek prowadzenia ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Składniki majątku ujmuje się w niej najpóźniej w miesiącu przekazania ich do używania. Późniejszy termin wprowadzenia uznaje się za ujawnienie środka trwałego.

Ewidencja środków trwałych powinna zawierać następujące elementy:

  • liczbę porządkową;
  • datę nabycia;
  • datę przyjęcia do używania;
  • określenie dokumentu stwierdzającego nabycie;
  • określenie środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej;
  • symbol Klasyfikacji Środków Trwałych;
  • wartość początkową;
  • stawkę amortyzacyjną;
  • kwotę odpisu amortyzacyjnego za dany rok podatkowy i narastająco za okres dokonywania tych odpisów, w tym także, gdy składnik majątku był kiedykolwiek wprowadzony do ewidencji (wykazu), a następnie z niej wykreślony i ponownie wprowadzony;
  • zaktualizowaną wartość początkową;
  • zaktualizowaną kwotę odpisów amortyzacyjnych;
  • wartość ulepszenia zwiększającą wartość początkową;
  • datę likwidacji oraz jej przyczynę albo datę zbycia.

Ważne!!!
Niskocenne środki trwałe, czyli takie których wartość początkowa nie przekracza 3.500 zł, nie muszą zostać wykazane przez podatnika w ewidencji środków trwałych, przy czym w tej sytuacji wydatki poniesione na ich nabycie stanowią koszt uzyskania przychodów w miesiącu oddania ich do używania.

Sposób określenia wartości początkowej, według której środki trwałe ujmowane są w ewidencji, jest odmienny w zależności od tego, jaką drogą nastąpiło nabycie (art.22g ustawy o PIT). I tak za wartość początkową uważa się w przypadku:

  • w razie odpłatnego nabycia - cenę ich nabycia,
  • w razie częściowo odpłatnego nabycia - cenę ich nabycia powiększoną o wartość przychodu z tytułu świadczenia w naturze (wartość początkowa = cena nabycia + wartość obniżona),
  • w razie wytworzenia we własnym zakresie - koszt wytworzenia,
  • w razie nabycia w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób - wartość rynkową z dnia nabycia, chyba że umowa darowizny albo umowa o nieodpłatnym przekazaniu określa tę wartość w niższej wysokości,
  • w razie nabycia w postaci wkładu niepieniężnego (aportu) wniesionego do spółki niebędącej osobą prawną:
  • - wartość początkową, od której dokonywane były odpisy amortyzacyjne - jeżeli przedmiot wkładu był amortyzowany,
    - wydatki poniesione na nabycie lub wytworzenie przedmiotu wkładu, niezaliczone do kosztów uzyskania przychodów w jakiejkolwiek formie - jeżeli przedmiot wkładu nie był amortyzowany,
    - wartość określoną zgodnie z art. 19 - jeżeli ustalenie wydatków na nabycie lub wytworzenie przedmiotu wkładu przez wspólnika wnoszącego wkład, będącego osobą fizyczną, jest niemożliwe i przedmiot wkładu nie był wykorzystywany przez wnoszącego wkład w prowadzonej działalności gospodarczej, z wyłączeniem wartości niematerialnych i prawnych wytworzonych przez wspólnika we własnym zakresie,
  • w razie otrzymania w związku z likwidacją osoby prawnej ustaloną przez podatnika wartość poszczególnych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, nie wyższą jednak od ich wartości rynkowej.

Za cenę nabycia uważa się – zgodnie z art.22g. ust.3 updof - cenę należną zbywcy powiększoną o koszty związane z zakupem naliczone do dnia przekazania środka do używania: w szczególności o koszty transportu, załadunku i wyładunku, ubezpieczenia w drodze, montażu, instalacji i uruchomienia, opłat notarialnych, skarbowych i innych, odsetek, prowizji, pomniejszoną o podlegający odliczeniu podatek od towarów i usług. W przypadku importu cena nabycia obejmuje cło i podatek akcyzowy od importu składników majątku.

Z kolei za koszt wytworzenia (art.22g. ust.4 updof ) uważa się wartość, w cenie nabycia, zużytych do wytworzenia rzeczowych składników majątku, usług obcych, wynagrodzeń za prace wraz z pochodnymi i inne koszty dające się zaliczyć do wartości wytworzonych środków trwałych. Nie zalicza się tu wartości własnej pracy podatnika, jego małżonka i małoletnich dzieci, kosztów ogólnych zarządu, kosztów sprzedaży oraz pozostałych kosztów operacyjnych i kosztów operacji finansowych, z wyłączeniem odsetek i prowizji naliczonych do dnia przekazania środka do używania.

W przypadku, gdy nie można ustalić ceny nabycia przed dniem założenia ewidencji, wartość początkową tych środków przyjmuje się w wysokości wynikającej z wyceny dokonanej przez podatnika, z uwzględnieniem cen rynkowych środków trwałych z grudnia roku poprzedzającego rok założenia ewidencji.

Inaczej jest, jeżeli podatnik nie może ustalić kosztu wytworzenia. Wówczas wartość początkową środków trwałych ustala się w wysokości określonej z uwzględnieniem cen rynkowych przez biegłego, powołanego przez podatnika.

Współtworzymy Poradnik Przedsiębiorcy

Setki wartościowych artykułów, porady rynkowych ekspertów - wszystko w jednym miejscu

Jak wykonać przelew do ZUS po utworzeniu jednego konta
Od nowego roku zaczną obowiązywać zmiany w sposobie opłacania składek ZUS. Zmiany dotyczą wprowadzenia indywidualnego numeru rachunku składkowego (NRS). Przeczytaj nasz artykuł i dowiedz się, jak od nowego roku prawidłowo wykonywać przelew do ZUS!
Czytaj dalej
Terminy wdrożenia JPK
Prowadząc jednoosobową działalność, jestem zobligowana do generowania JPK. Jakie terminy wdrożenia JPK mnie obowiązują?
Czytaj dalej
Jedno konto w ZUS - jakie zmiany nadchodzą?
Wraz z nowym rokiem, przedsiębiorców czekają duże zmiany w sposobie opłaca składek ZUS. Od stycznia zamiast trzech przelewów będzie dokonywany jeden - na jedno konto w ZUS. Jak będą rozliczane składki? Na jaki nr konta dokonywać wpłat? Sprawdź!
Czytaj dalej