Czynności sprawdzające

Zgodnie z Działem V Ordynacji podatkowej, organy podatkowe mogą podejmować działania mające na celu sprawdzenie poprawnościowi wywiązywania się podatników z ciążących na nich obowiązków. Czynności te maja na celu:
1)    sprawdzenie terminowości składania deklaracji oraz wpłacania zadeklarowanych podatków, w tym również pobieranych przez płatników oraz inkasentów;
2)    stwierdzenie formalnej poprawności dokumentów i deklaracji;
3)    ustalenie stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do stwierdzenia zgodności z przedstawionymi dokumentami.


Zgodnie z treścią art. 275 § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli ze złożonej deklaracji wynika, że podatnik skorzystał na przykład z przysługujących mu ulg podatkowych, to organ podatkowy może zwrócić się do niego o okazanie dokumentów lub o złożenie fotokopii dokumentów, które są w  posiadaniu podatnika, w określonym czasie.
Ponieważ tryb tych czynności jest uproszczony, to ich wszczęcie rozpoczyna się poprzez dostarczenie podatnikowi wezwania do okazania dokumentów. W trakcie czynności sprawdzających nie dopuszcza się do przesłuchiwania świadków czy powoływania biegłego. Zbieranie innych dowodów niż te, które posiada podatnik również nie jest stosowane. Po analizie dokumentów oraz przeprowadzeniu czynności sprawdzających organ podatkowy sporządza protokół.
Gdy zastosowane przez podatnika odliczenia i obliczenia są poprawne, to czynności sprawdzające ulegają zakończeniu z pozytywnym wynikiem. Jednak stwierdzenie przez organ podatkowy nieprawidłowości w odliczeniach bądź też gdy istnieją wątpliwości, co do wiarygodności i przejrzystości przedłożonych dokumentów, może to spowodować rozpoczęcie kontroli podatkowej albo postępowania podatkowego.


W przypadku zaakceptowania przez podatnika wyliczonej przez organ podatkowy nieprawidłowości, podatnik może złożyć korektę rozliczenia czy deklaracji, w której wykaże poprawną wysokość zobowiązania. Należy pamiętać, iż skuteczne złożenie korekty może mieć miejsce tylko przed wszczęciem kontroli podatkowej bądź postępowania podatkowego.
Czynności sprawdzające mają również na celu zbadanie poprawności złożonych deklaracji podatkowych. W razie stwierdzenia, że deklaracja zawiera błędy rachunkowe lub inne oczywiste pomyłki, lub że wypełniono ją niezgodnie z wymaganiami, organ podatkowy może sam skorygować deklarację, dokonując stosownych poprawek lub uzupełnień. Rozwiązanie to jest możliwe tylko, gdy zmiana wysokości zobowiązania podatkowego, kwoty nadpłaty, kwoty zwrotu podatku lub wysokości straty w wyniku dokonanej przez urząd korekty nie przekracza kwoty 1000 zł.