Umowa o pracę a umowa zlecenie

Zgodnie z ogólną zasadą swobody umów, wyrażoną w art. 3531k.c., strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny, według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Przepis ten stanowi wprost o tym, że świadczenie pracy nie musi mieć charakteru pracowniczego, a zatem dopuszcza się jej wykonywanie na podstawie umowy cywilnej. W tym zakresie liczy się wola stron, którą należy rozważyć w pierwszej kolejności.

Umowa o pracę – pracownik zobowiązuje się do wykonywania określonego rodzajupracy na rzecz pracodawcy. Pracodawca nadzoruje tę pracę, wyznacza jej miejsce i czas wykonania. Zobowiązuje się też do  zatrudnienia pracownika i wypłacenia mu określonego w umowie wynagrodzenia. Oznacza to, że bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy, przy spełnieniu tych przesłanek, dany stosunek łączący strony zostanie potraktowany jako umowa o pracę.

Nie jest dopuszczalne zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną przy zachowaniu wykonywania pracy w takich samych warunkach.

Umowa zlecenie – określa produkt lub usługę, które zleceniobiorca zobowiązuje się wykonać na rzecz zleceniodawcy. W tym przypadku mamy dwa podmioty stosunku zobowiązaniowego - zamiast pracownika i pracodawcy,  występuje zleceniobiorca i zleceniodawca.

Umowa zlecenie i umowa o pracę są najczęstszymi formami zatrudnienia pracowników. Mimo że na podstawie umowy o pracę oraz umowy zlecenia mogą być świadczone identyczne usługi, to między  tymi formami zatrudnienia istnieje kilka zasadniczych różnic:


Umowa o pracę Umowa zlecenie
Stronami umowy są pracownik i pracodawca. Stronami umowy są zleceniobiorca i zleceniodawca.
Między stronami zachodzi stosunek pracy. Między stronami zachodzi stosunek cywilnoprawny.
Pracownik musi spełniać określone obowiązki w wyznaczonym miejscu i czasie. Brak tego obowiązku.
Pracownik jest dobrowolnie podporządkowany pracodawcy. Zleceniodawca i zleceniobiorca są równorzędnymi podmiotami.
Pracownik musi świadczyć pracę osobiście i wykonywać polecenia pracodawcy. Co do zasady zleceniodawca powinien wykonywać pracę osobiście. Może on jednak w określonych przypadkach, za zgodą zleceniodawcy, powierzyć jej wykonanie innej osobie, co daje zleceniodawcy pełną gwarancję, że praca będzie wykonana na czas. Za wybór osoby zastępującej odpowiada bowiem zleceniobiorca.
Powinna być zawarta w formie pisemnej. Jeśli zostanie zawarta ustnie, pracodawca powinien najpóźniej w ciągu 7 dni od dnia rozpoczęcia pracy potwierdzić ją na piśmie. Może być zawarta w każdej formie: ustnie, pisemnie lub w sposób dorozumiany.
Może być zawarta tylko z osobą fizyczną. Mogą ją wykonywać różne osoby, również osoby prawne i inne podmioty nie posiadające osobowości prawnej.
Jest odpłatna. Pracownik nie może zrzec się prawa do wynagrodzenia. Może być odpłatna lub nieodpłatna.
Podstawowa część wynagrodzenia powinna być płacona co miesiąc. Wynagrodzenie powinno być wypłacone po wykonaniu zlecenia (albo w inny sposób określony w umowie między zleceniodawcą i zleceniobiorcą).
Szczegółowo określony tryb i terminy wypowiedzenia. Może być wypowiedziana w każdym terminie.
Zawarcie umowy o pracę zamiast umowy zlecenia, nie powoduje żadnych negatywnych konsekwencji prawnych dla zlecającego. Zawarcie umowy zlecenia zamiast umowy o pracę jest wykroczeniem przeciwko prawom pracownika i podlega karze grzywny.
Osoba wykonująca umowę o pracę podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym. Osoba wykonująca zlecenie, może podlegać obowiązkowi ubezpieczenia społecznego tylko w przypadkach wyraźnie określonych przez przepisy dotyczące ubezpieczeń społecznych.

Współtworzymy Poradnik Przedsiębiorcy

Setki wartościowych artykułów, porady rynkowych ekspertów - wszystko w jednym miejscu

Jedno konto w ZUS - jakie zmiany nadchodzą?
Wraz z nowym rokiem, przedsiębiorców czekają duże zmiany w sposobie opłaca składek ZUS. Od stycznia zamiast trzech przelewów będzie dokonywany jeden - na jedno konto w ZUS. Jak będą rozliczane składki? Na jaki nr konta dokonywać wpłat? Sprawdź!
Czytaj dalej
Jak przechowywać e-akta osobowe?
Wiele wskazuje na to, że coraz bliżej jest do momentu, kiedy dokumentacja pracownicza będzie prowadzona i przechowywana w wersji elektronicznej. Czy przedsiębiorcy wiedzą jak przechowywać e-akta osobowe, aby dane w nich zawarte były bezpieczne? Sprawdź!
Czytaj dalej
Powiadomienia o niezgodnościach w JPK_VAT
Coraz większa grupa podatników ma obowiązek składania comiesięcznych plików JPK_VAT. Dowiedz się, jakie konsekwencje powoduje otrzymanie powiadomienia o niezgodnościach w JPK_VAT i czy jest ono jednoznaczne z nałożeniem kary na podatnika!
Czytaj dalej